Digitaal curriculum, begrippensets voor het onderwijs

Het digitaal curriculum is een verzameling van begrippen voor het onderwijs. Het kan gaan om een lijst met kerndoelen, eindtermen, vakken, beschrijvingen van niveaus of opsommingen van werkvormen of leeractiviteiten. Vanaf 2014 zijn deze begrippen als linked open data beschikbaar gemaakt in het onderwijsbegrippenkader. Begrippensets worden ook wel vocabulaires genoemd: een lijst van begrippen voor een bepaalde functie, doel en doelgroep.

Wat kun je doen met de begrippensets

Begrippensets zijn te gebruiken door ontwikkelaars van applicaties zoals collecties van leermiddelen, leeromgevingen, toetssystemen, leerlingvolgsystemen, administratiesystemen. Begrippensets zijn bijvoorbeeld lijsten met vakken, beschrijvingen van niveaus of opsommingen van werkvormen of leeractiviteiten. OCW heeft een gegevenswoordenboek ontwikkelt (Duo, [1]) waarin uitgebreide lijsten met begrippen staan om gegevens uit te wisselen. Elk begrip is beschreven zodat gebruikers weten wat er bedoeld wordt. Zo kunnen informatiesystemen van scholen aansluiten op bijvoorbeeld DUO, gemeentelijke database,  leerlingvolgsystemen,  naam en adres gegevens, op kwalificatieeisen,  opleidingsgegevens,  leeromgevingen en  schooladministratiegegevens. Bij het gebruik van vocabulaires in ICT is het belangrijk dat de gegevens altijd juist zijn zodat relaties ook kloppen. Het mag bijvoorbeeld niet zo zijn dat we een leerling een jaar laten zitten omdat gegevens niet juist zijn ingevoerd.

Gebruiken van een zelfde taal

Een belangrijk uitgangspunt bij het gebruiken van begrippensets is het gebruiken van een zelfde taal of begrippenkader. Onderstaand figuur laat zien hoe vanuit een basisset van begrippen verschillende methodes relaties te leggenzijn, maar dus ook vanuit toetsing naar dezelfde inhouden en tussendoelen te verwijzen.

Naast het leggen van relaties naar methodes en toetsing kunnen vocabulaires voor meer toepassingen gebruikt worden. Een aantal voorbeelden van functies zijn hier aangegeven.

Functies en doelen van digitaal curriculum en begrippensets

Begrippensets worden op verschillende manieren gebruikt.

1. Gebruik van eenzelfde taal (Overheid, [2]; Gezondheid) 
2. Beschrijven leermiddelen (NTR, [3] SLO, [4], Cito [5]) 
3. Beschrijven leerlingen (SLO, [6]) 
4. Beschrijven leerplan (ASN [7], CEN [8]
5. Uitwisselen van leerlinggegevens (Kennisnet, [9]) 
6. Ontwikkelen van methodes (Kennisnet, [9]) 
7. Ontwikkelen van toetsen (SLO, [10]; Cito, [11]) 
8. Samenstellen van lessen en lessenseries (Wikiwijs, [12]) 
9. Vervangen van lessen en lessenseries 
10. Beschrijven van rechten (Creative Commons, [13]) 
11. Waarborgen inhoudelijke samenhang 
12. Waarborgen van didactische samenhang 
13. Verantwoording (Duo, [1] [14]; Kennisnet, [15]) 
14. Financiering (Duo, [1][14]) 
15. Certificaten (Kwalificatiesmbo.nl [16], SBB [17]) 
16. Trendanalyse en monitoring 
17. Visitatie, monitoring, evaluatie, toetsing (Dotcomschool, [18]; Parnassys [19]; Simac [20]) 

Toepasingen van vocabulaires

1. Zoekmachines (Wikiwijs, [12]; SLO, [4]; NTR, [3] ) 
2. Collecties 
3. Leerlingvolgsystemen (Cito [21], Dotcomschool, [18]; Parnassys [19]; Simac [20]) 
4. Schoolmanagementsystemen (Duo, [14]) 
5. Financiele systemen (Duo, [1][14]) 
6. Planning 
7. Organisatie 
8. Leeromgevingen (N@tschool [22]; Itslearning [23]

Soorten vocabulaires

1. Onderwijskundig 
1. Inhoudelijke omschrijving 
2. Leeractiviteiten, werkvormen 
3. Ontwerp en ontwikkeling 
2. Organistatorisch 
3. Technisch 

Voor alle elementen van het spinnenweb zijn verzamelingen van begrippen vast te leggen.

Voor een groot aantal elementen zijn al vocabulaires ontwikkeld. SLO vocabulaires zijn te vinden op SLO webite [24]. Daarnaast is door Kennisnet een centrale collectie met vocabulaires ingericht [25] waar de meeste vocabulaires die op onderwijs gericht zijn te vinden zijn.

Referenties

1. DUO (2012) Gegevenswoordenboek.
   http://www.ib-groep.nl/zakelijk/schakelpunt_ocw/producten_en_standaarden/gegevensproducten.asp
2. Overheid (2012) Taalunie wetsbesluit.
   http://wetten.overheid.nl/BWBV0002947/geldigheidsdatum_16-04-2011
3. NTR (2012) Beeldbank schooltv.
   http://www.schooltv.nl/beeldbank/
4. SLO (2012) Leermiddelenplein.
   http://www.leermiddelenplein.nl/
5. Cito (2012) Domeinbeschrijvingen primair en speciaal onderwijs - onderzoek en wetenschap.
   http://www.cito.nl/onderzoek%20en%20wetenschap/achtergrondinformatie/wereldorientatie/domeinbeschrijvingen.aspx
6. SLO (2012) Leerplanvormgever.
   https://www.surfgroepen.nl/sites/SLO/Projecten/LPVG0p4/default.aspx
7. Achievement Standards Network (2012)
   http://asn.jesandco.org/
8. CEN (2012) Curriculum Exchange Format .
   http://www.cen-ltso.net/Main.aspx?put=946
9. Kennisnet (2012) Inventarisatie leerlingvolgsystemen.
   http://ictvo.kennisnet.nl/techniek/leerlingvolgsystemen
10. SLO (2012) Leerplan in beeld.
    http://leerplaninbeeld.test.slo.nl/demo/
11. Cito (2012) Domeinbeschrijvingen en toetsen primair onderwijs
    http://www.cito.nl/nl/onderwijs/primair%20onderwijs/alle_producten.aspx
12. Wikiwijs (2012) Geavanceerd zoeken vo.
    http://www.wikiwijs.nl/sector/vo/complex.psml
13. Creative Commons (2012) Omschrijvingen creative commons.
    http://creativecommons.nl/
14. DUO (2012) Referentietabellen met instellings- en opleidingsgegevens
    http://www.ib-groep.nl/zakelijk/Gemeenten/S20_Gegevensuitwisseling/tabellen_en_links.asp
15. Kennisnet (2012) Toetswijzer.
    http://www.toetswijzer.nl/
16. Kwalificatiesmbo.nl (2012)
    http://www.kwalificatiesmbo.nl/
17. Werkenbijdeoverheid (2012) Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs bedrijfsleven, voorheen COLO
    http://www.werkenbijdeoverheid.nl/organisaties/deelnemer/?adm_pin=01150
18. Dotcomschool (2012) Leerlingvolg- en Schooladministratiesysteem.
    http://www.dotcomschool.nl/
19. Parnassys (2012) Leerlingvolgsysteem.
    http://www.parnassys.nl/
20. Simac (2012) Leerlingvolgsysteem
    http://www.simac.com/nl/onderwijs/nieuws/DU271_Leerlingvolgsysteem-in-VO.aspx
21. Cito (2012) Cito Volgsysteem primair onderwijs (LOVS)
    http://www.cito.nl/onderwijs/primair%20onderwijs/cito_volgsysteem_po.aspx
22. Three Ships (2012) N@tschool.
    http://www.threeships.nl/pages/iip/IIP.aspx?p=3&e=71
23. Itslearning (2012)
    http://www.itslearning.nl/
24. SLO (2012) Vocabulaires voor onderwijs.
    http://vocabulaires.slo.nl/
25. Kennisnet (2012) Edustandaard vocabulairebank
    http://vocabulairebank.edustandaard.nl
26. Duo (2012) BRIN-gegevens.
    http://www.ib-groep.nl/zakelijk/Gemeenten/S20_Gegevensuitwisseling/tabellen_en_links.asp

Original URL: http://knol.google.com/k/-/-/36j7ab8m2hpbf/38

Wat is curriculumbewustzijn?

Bij curriculumbewustzijn gaat het om de wijze waarop docenten keuzes maken in relatie met het curriculum. Het gaat er dan ook om dat docenten weten wat de feitelijke doelen en inhouden zijn waar het onderwijs wettelijk aan hoort te voldoen. Naast de doelen en inhouden gaat het om de kenmerken van de leerling en de wijze waarop het onderwijs wordt aangeboden. Een aanpassing in één van de leerplankenmerken heeft directe gevolgen voor de andere leerplankenmerken. De leerplanenmerken worden daarom vaak als een spinnenweb weergegeven om aan te geven dat alle onderdelen nauw met elkaar samenhangen.

Het kiezen van specifieke leeractiviteiten kan dus grote gevolgen hebben voor de vorm van toetsing, groeperingsvormen en rol van de docent. In de tabel Leerplankenmerken worden de verschillende leerplankenmerken benoemd.

 

Leerplanelementen	Kernvraag
Visie	Waartoe leren zij?
Doelen	Waarheen leren zij?
Inhoud	Wat leren zij?
Leeractiviteiten	Hoe leren zij?
Rol leraar	Hoe is rol van leraar bij hun leren?
Materialen en bronnen	Waarmee leren zij?
Groeperingsvorm	Met wie leren zij?
Locatie	Waar leren zij?
Tijd	Wanneer leren zij?
Toetsing	Hoe wordt hun leren getoetst?

 

Het maken van bewuste keuzes in het geheel aan leerplanelementen wordt curriculumbewustzijn genoemd. Vooral als het gaat om gepersonaliseerd leren gaat of werken zonder methode is het van belang om te weten wat de verschillende onderdelen van het curriculum zijn. Het gaat dan om het maken van bewuste en beredeneerde keuzes op basis van het leerplankader, maar ook om de context van de school en de mogelijkheden die binnen de school aanwezig zijn.

 

Wat kan ik gebruiken?

SLO heeft afgelopen jaren verschillende uitwerkingen gemaakt om meer inzicht te krijgen in de doelen en inhouden van onderwijs. Zo is voor alle vakken beschreven wat aan de orde zou moeten komen in "Leerplan in beeld" en zijn voor 21e eeuwse vaardigheden uitgewerkt op "Curriculum van de toekomst". Hier zijn ook de uitwerkingen te vinden voor digitale geletterdheid waaronder:

• Mediawijsheid
• Informatievaardigheden
• ICT basisvaardigheden
• Computational thinking

Naast de uitwerkingen is er ook een cursus beschikbaar: "Curiculumontwerp". In de cursus zijn  praktische hulpmiddelen te vinden om curriculumbewust aan de slag te gaan.

Wat is gepersonaliseerd leren?

Gepersonaliseerd leren als begrip komt steeds vaker voor. In veel gevallen ontbreekt vervolgens een definitie wat er bedoeld wordt. In de onderstaande uitwerking wordt er specifiek verwezen naar een onderwijscontext. In deze definitie wordt er dus uit gegaan van formele kaders (van den Akker & Thijs, 2009) in termen van inhouden (kennis, vaardigheden en houding) en doelen zoals we die binnen het Nederlandse onderwijs kennen vastgelegd in kerndoelen, examenprogramma's en referentiekader.



Gepersonaliseerd leren refereert in een onderwijscontext naar het creëren van optimale leerprocessen (leeractiviteiten, werkvormen, didactiek) die aansluiten op de persoonlijke kwaliteiten (sterktes) en individuele behoeften (ambitie) van leerlingen. Leerlingen werken op eigen wijze (persoonlijk leerpad, werkvorm, didactiek, rollen, begeleiding) en in eigen tempo (tijd) aan leerdoelen (beheersingsniveaus), passend bij hun eigen niveau (beheersingsniveaus) en talenten (Interesses en ambities). Per vak, leerdoel, leerinhoud of onderdeel (inhouden en doelen) krijgt de leerling afhankelijk van de eigen prestaties (beheersingsniveaus) en voorkeuren (interesses) een aangepast programma (persoonlijk leerpad). De leerling wordt gestimuleerd (voortgang, certificaten, stimuli) om keuzes te maken (inhouden en doelen) met betrekking tot het (her)ontwerpen van zijn persoonlijke curriculum (interesse en ambitie), waarbij de leraar een ondersteunde rol (Begeleiding en rollen) vervult door middel van effectieve feedback (continue evaluatie) en door het faciliteren van rijke leersituaties (variatie in leeractiviteiten)(Fisser, 2014).

In deze definitie worden alle leerplanelementen (van den Akker, 2003) aangehaald. Deze onderdelen staan allemaal met elkaar in verband zoals ook in het curriculaire spinnenweb wordt weergegeven. Alle onderdelen staan met elkaar in verband waarbij de leerlingkenmerken centraal staan.

Tabel 1 Leerplanelementen

Leerplanelementen	Kernvraag
Visie	Waartoe leren zij?
Doelen	Waarheen leren zij?
Inhoud	Wat leren zij?
Leeractiviteiten	Hoe leren zij?
Rol leraar	Hoe is rol van leraar bij hun leren?
Materialen en bronnen	Waarmee leren zij?
Groeperingsvorm	Met wie leren zij?
Locatie	Waar leren zij?
Tijd	Wanneer leren zij?
Toetsing	Hoe wordt hun leren getoetst?

Op basis van een werkdefinitie van Educause (2014) is een vertaling gemaakt (Strijker & Trimbos 2014) voor de Nederlandse onderwijscontext.

Leerlingkenmerken

Het leerlingprofiel informeert leerlingen, docenten en ouders over de voortgang van de sterkte, behoefte en motivatie van de leerling.

Sterkte en behoeftes
Wat zijn het huidige beheersingsniveaus (sterkte) en gewenste beheersingsniveaus (behoefte) van de leerling en hoe kan het gewenste beheersingsniveau bereikt worden. Beheersingsniveau is een combinatie van inhouden, doelen en niveau zoals MVT A1..C2, RK 1F..4F. zoals bijvoorbeeld weergegeven in de kernprogramma's.

Motivatie: interesse en ambitie
Hoe kunnen inhouden en doelen afgestemd worden op de interesses van de leerling zodat met succes ambities waargemaakt kunnen worden. Hierbij zijn de kerndoelen en eindtermen uitgewerkt in beheersingsniveaus het uitgangspunt. De interesses en ambities moeten hier binnen vallen. De vrijheid van onderwijs en de keuzes van de leerling worden hierdoor begrensd.

Inhouden en doelen
Welke gewenste beheersingsniveaus stelt de leerling om zijn ambities waar te maken. Hoe reflecteert leerling en op de gewenste beheersingsniveaus en ambities en hoe ondersteunt de docent de leerling.

Informeren, reflecteren en communiceren
Informeren over de voortgang wat betreft de gestelde doelen, de reflectie op de voortgang richting de leerling en het daarover communiceren van docenten en ouders. Hiermee wordt bedoeld dat gegevens uit bijvoorbeeld learninganalytics worden geïnterpreteerd voor communicatie van betrokkenen.

Voortgang en ontwikkeling

De voortgang wordt continue geëvalueerd op basis van de door de leerling gestelde doelen.

Continue evaluatie
Op welke manier en hoe vaak evalueren we het beheersingsniveau van de leerling die nodig zijn voor succesvol waarmaken van ambities.

Persoonlijke voortgang en  ontwikkeling
Hoe stellen we leerlingen in staat om vervolgstappen te maken wanneer een beheersingsniveau bereikt is. Hoe wordt persoonlijke voortgang gestimuleerd. Stimulans kan in de vorm van (internationaal) erkende certificaten, badges, scores worden geboden om ambitie te versterken.

Persoonlijke leerlijnen

Persoonlijke leerlijnen zijn gebaseerd op sterktes, behoeftes, interesses, ambities en beheersingsniveaus.

Persoonlijk adaptief leerplan
Rekening houden met de sterkte, behoefte, motivatie, inhouden en doelen van de lerende.

Leeractiviteiten en leermiddelen
De wijze waarop geleerd wordt in termen van didactiek, aanpak gericht op de  eerlingkenmerken. Welke kennis en vaardigheden zijn nodig om zijn doelen te behalen en welke didactische werkvormen lijken daarvoor ideaal.

Variatie in leeractiviteiten
Hoe bereik je de beheersingsniveaus en wat zijn daarbij de ideale leeractiviteiten wat betreft didactiek, werkvorm en wijze overdracht.

Flexibele leeromgeving

De leeromgeving is aangepast op de sterktes, behoeftes  interesses, ambities en doelen van de leerling en speelt in op wijzigingen op die elementen in het leerlingprofiel.

Planning en organisatie
Hoe kunnen planning en organisatie inspelen op de voortgang, begeleiding, groeperingvorm en be-hoefte van de leerling om passende leermiddelen te gebruiken en leeractiviteiten succesvol uit te voeren.

Begeleiding en rollen
Hoe kunnen docenten, leerlingen inclusief de leerling zelf en andere betrokkenen inspelen op de voortgang van de leerling en daarmee de veranderende kenmerken van de leerling.

Groeperingvormen
Hoe stellen we groepen samen binnen of buiten de klas om leeractiviteiten uit te voeren en gestelde doelen te bereiken. Hoe spelen deze groeperingen in op de verschillende persoonlijke behoeften.

Leeromgeving
Leeractiviteiten kunnen binnen en buiten de school plaatsvinden, maar ook virtueel in plaats van fysiek.

Tijd
Hoe kan de leerling buiten het rooster ook tijd besteden aan het bereiken van de beheersingsniveaus.

Referenties

Akker, van den, J., & Thijs, A. (2009). Leerplan in ontwikkeling. Enschede: SLO.

Akker, J. van den (2003). Curriculum perspectives: an introduction. In J. van den Akker, W. Kuiper & U. Hameyer (eds.), Curriculum Landscapes and Trends, (pp. 1-10). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.

Educause (2014) A working definition of Personalized Learning. 2015-04-13 via http://nextgenlearning.org/topics/personalized-learning / Educause.

Fisser, P.H.G. (2014) De rol van ICT bij gepersonaliseerd leren. SLO Enschede.

Strijker, A. & Trimbos, B. (2014) Definities voor gepersonaliseerd leren. SLO Enschede.

Curriculum as linked data in the Netherlands

The last three years SLO has developed a common core curriculum framework to be used as linked data set. The idea  behind the development of the Dutch Digital Curriculum Framework (DDCF) is to make curriculum descriptions more consistent, flexible and easier  to be used  in ICT applications. On the other hand are developments in the Netherlands similar to initiatives in other countries such as United States and Norway. For the development of de digital curriculum existing core objectives (kerndoelen) and examination programs (eindtermen en syllaby) are lined up in learning trajectories (doorlopende leerlijnen) and specified in a common core curriculum. The website http://leerplaninbeeld.slo.nl gives a textual representation of this linked data set.























For each subject (vak) a set of core topics (vakkernen) are defined and specified in common core curriculum (kernprogramma's). This common core curriculum is validated by publishers, teachers and curriculum matterexperts. Each core topic is related to a set of core objectives and examination statements.
























Eventually for each core topic and learning level intermediate objectives (tussendoelen) are defined.

Intermediate goals for secondary education for the core topic "Burgerschap" in the subject Geography (Aardrijkskunde)

To meet the linked data requirements this means that topics and objectives were split up, described and harmonized to come to a structured set of objects that can be adressed individually based on unique identifiers.
The linked data set based on the core programs is available trough a technical infrastructure maintained by Edustandaard. The website  http://bkt.rnatoolset.net/RdfBrowser/ gives  access to the linked data set.

  

Kernleerlijnen als gemeenschappelijke kader voor ontwikkelaars en collectiehouders van leermiddelen

Kernleerlijnen, open leerlijnen, vocabulaires, standaarden, semantisch web, uitgeverijen en uitwisselbaarheid

De kerndoelen voor het onderwijs zijn voor veel docenten en uitgeverijen niet duidelijk genoeg. Daarom worden er concretiseringen gemaakt in de vorm van specifiekere tussendoelen en inhouden. In leerlijnen wordt ook nog eens aangegeven hoe de tussendoelen en inhouden leiden naar einddoelen zoals bijvoorbeeld kerndoelen. Vanuit de onderwijspraktijk wordt om praktische voorbeelden gevraagd om zodoende een beeld te krijgen van praktische oplossingen. In dit artikel wordt aangegeven hoe technische standaarden zoals vocabulaires en semantisch web een rol kunnen spelen in de relaties tussen leerlijnen, methodes en toetsing.

Waarom leerlijnen?

Het wettelijk kader bestaat in Nederland uit kerndoelen voor primair onderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs en eindtermen voor voortgezet onderwijs tweede fase. Voor scholen, docenten en ontwikkelaars van leermiddelen zijn deze algemene kerndoelen specifieker beschreven in tussendoelen en leerlijnen om ontwikkelaars ondersteuning te bieden bij de keuzes in:

• Inhouden 
• Doelen 
• Volgorde 
• Planning

Voor leerlijnen is de volgende definitie vastgelegd:

Een leerlijn is een beredeneerde opbouw van tussendoelen en inhouden, leidend naar een einddoel.

Afhankelijk van de precieze functie, gebruikscontext en doelgroep variëren leerlijnen in de mate waarin implicaties voor verschillende leerplanelementen zijn uitgewerkt. [1][2]

Leerlijnen kunnen op verschillende manieren gebruikt worden en hebben functies zoals ondersteuning in:

• Samenhang
• Continuïteit
• Planning en organisatie
• Niveaudifferentiatie
• Studieloopbaan-begeleiding
• Onderwijs-benadering
• Arrangeren

Inhouden en doelen

Inhouden zijn afgeleid van kerndoelen en gerelateerd aan vakken en leergebieden. Hierin kan de volgende structuur worden aangehouden:

1. Vak / Leergebied
2. Kerndoelen po, Kerndoelen vo, vo eindtermen, Beheersingsniveau
3. Leerlijnen / Methoden
4. Vakkernen / Kernen / Kernconcepten / Tijdvakken/ Kernvaardigheden/ Domeinen
5. Concretisering - Leerlijnen zijn geconcretiseerd in de vorm van:
   1. Subkernen / Subdomeinen / Globale descriptor
   2. Inhouden / Onderwerpen / Begrippen / Omschrijvingen / Onderwerp
   3. Voorbeelden
   4. Tussendoelen / Gedetailleerde descriptor - De inhouden worden doormiddel van Tussendoelen voor een bepaald niveau aangegeven
   5. Samenhang op nivuea van inhouden / Subkernen / Kernen / Vakken / Leergebieden
6. Specificatie - Tussendoelen kunnen nog verder worden beschreven in een specificatie
7. Leermiddelen - Op basis van vakdidactiek, inhouden en tussendoelen of specificaties kunnen leermiddelen worden geselecteerd.

Vak / Leergebied	MVT	Ak	Nederlands
Einddoelen	A2	Kerndoel 35; Kerndoel 37	1F
Kern	Luistervaardigheid Leesvaardigheid Gesprekken voeren Spreken Schrijfvaardigheid	Burgerschap Bevolking en ruimte Water .....	1. Mondelinge Taalvaardigheid 2. Lezen 3. Schrijven 4. Begrippenlijst en Taalverzorging
Subkern	Correspondentie lezen Lezen om informatie op te doen Orienterend lezen Instructies lezen	Waterkringloop Rivierssysteem Kust en Zee Waterproblematiek Water in de toekomst	1.1. Gesprekken 1.2. Luisteren 1.3. Spreken
Inhouden	Dagelijks leven, Onderwerpen: Waystage A2, Breaktrough A1 Publieke sector Werk Opleiding	Waterkringloop verdampen condenseren neerslag grondwater	1. Deelnemen aan discussie en overleg 2. Informatie uitwisselen
Tussendoel	Can do statements	De werking van de waterkringloop en elementen kunnen uitleggen	Kan de hoofdpunten volgen en kan de eigen mening verwoorden en onderbouwen met argumenten. Kan kritisch luisteren naar meningen en opvattingen en een reactie geven.
Specificatie	Beheersingsniveau op bijvoorbeeld op A2, met bepaalde kerndoelen

 

Doelen

Doelen kunnen gericht zijn op:

• Cognitie
• Psychomotoriek
• Affectie
• Vaardigheden

Voor het beschrijven van doelen zie ook Ankoné (2005[3])

Leerlijnen

Kernleerlijnen en Relaties

Kernleerlijnen zijn afgeleid van het leerplan dat is vastgelegd in kerndoelen en eindtermen. De kernleerlijnen zijn een specificering van deze kerndoelen en eindtermen. De leerlijnen zijn vastgelegd in het kerncurriculum. Het kerncurriculum beschrijft op hoofdlijnen de inhouden en tussendoelen die afgeleid zijn van de kerndoelen en eindtermen.

Kernleerlijnen en Vocabulaires

Arrangementen

Leerlijnen, Methodes en Toetsing

Beredeneerde opbouw

Linked data

Referenties

1. Strijker, A. (2010) Leerlijnen en vocabulaires in de praktijk. SLO, Enschede.
   http://www.slo.nl/downloads/2010/leerlijnen-en-vocabulaires-in-de-praktijk.pdf/download
2. Strijker, A. (2011) Arrangeren en zoeken met leerlijnen. Verkennende studie in opdracht van het Programma 'Stimuleren Gebruik Digitaal Leermateriaal'. SLO, Enschede.
   http://www.slo.nl/downloads/2011/zoeken-en-arrangeren-met-leerlijnen.pdf/download
3. Ankoné. H. (2005) Eindtermen formuleren.
   http://www.leermiddelenvo.nl/files/eindtermen_formuleren.doc
4. Richtlijnen m.b.t. het formuleren van leerdoelen
   http://www.st.ewi.tudelft.nl/~mathijs/portfolio/1_ontwerpen/EindtermenAlgemeen.pdf

Authors

• Allard Strijker

Published

Creative Commons Attribution 3.0 License

Version 27

Last edited: Jul 14, 2011

Exported: May 22, 2012

Original URL: http://knol.google.com/k/-/-/36j7ab8m2hpbf/30